Астана қаласында жол жабындарын өндіруді ұйымдастыру
(ЭҚЖЖ: 38.32.3 «Металл емес қалдықтарды қайта өңдеу, оның ішінде пластмасса немесе резеңке қалдықтарын түйіршіктерге дейін қайта өңдеу (тазалау, балқыту, ұнтақтау)»)
ӘЛЕМДІК НАРЫҚ
Соңғы жылдары әртүрлі полимерлерге қызығушылықтың тұрақты өсуі байқалады. 2020 жылдан бастап әлемдік полимерлерге сұраныс 17%-ға өсіп, 205 млрд АҚШ долларына жетті. Әлемдегі негізгі импорттаушы – Қытай.
2024 жылдың қорытындысы бойынша полимерлер экспорты 198 млрд АҚШ долларын құрап, саланың жалпы тауар айналымы 403 млрд АҚШ долларына жетті.
Дереккөз: Trade Map
*) 3901 Этилен полимерлері
3902 Пропилен немесе өзге де олефин полимерлері
3903 Стирол полимерлері
3904 Винилхлорид немесе өзге де галогенделген олефин полимерлері
3905 Винилацетат немесе өзге де күрделі винил эфирлері полимерлері
3906 Акрил полимерлері
ӨҢІРЛІК НАРЫҚ
Қазақстанда 2024 жылы полимер импорты 41%-ға өсті, 2020–2024 жж. аралығындағы тұрақсыз дамуына қарамастан. Импорт 2022 жылы ең жоғарғы деңгейге жетіп, одан кейін төмендеді.
Экспорт тұрақты өсіммен сипатталады. 2024 жылы экспорт шыңына жетіп, 2020 жылмен салыстырғанда 9 есеге артты.
Осылайша, полимер саудасының оң динамикасы ішкі сұраныстың да, экспорттық әлеуеттің де артып келе жатқанын көрсетеді.
Дереккөз: Trade Map
Дереккөз: ҚР ҚМ МҚК
Астана қаласында соңғы 5 жылда полимер импортының динамикасы тұрақты өсім көрсетіп, 42,8 млн АҚШ долларына жетті, бұл 2020 жылмен салыстырғанда 4 есе артық.
Экспорттың оң тренді 2023–2024 жж. аралығында күрт өсуімен байланысты. 2024 жылы экспорт көлемі 92 млн АҚШ долларын құрап, 2020 жылмен салыстырғанда 306 есе артты.
ЫҚТИМАЛ НАРЫҚТАР
2024 жылы көршілес елдерде полимерлер импортының жалпы көлемі 4 211,0 млн АҚШ долларынан асты, бұл өнімге тұрақты әрі жоғары сұраныстың бар екенін дәлелдейді.
Полимерлердің негізгі үш тұтынушысы: Ресей, одан кейін Украина және Өзбекстан.
Дереккөз: Trade Map
ӨНДІРУШІЛЕР
Астана қаласында ОКЭД 38.32.3 бойынша пластикалық қалдықтарды қайта өңдеумен айналысатын 20 шағын кәсіпорын жұмыс істейді.
ШИКІЗАТ БАЗАСЫ
Пластиктен жол салу технологиясы ұсақталған пластикалық қалдықтарды (кәмпит қаптамаларынан бастап пакеттерге дейін) қыздырылған битумға қосуға негізделген (битум шығынын 8–10% қысқартады). Қоспаны тасқа төгеді. Бір жолақты жолдың әрбір шақырымына 1 тонна пластикалық қалдық қажет.
БӘСЕКЕЛЕСТІК АРТЫҚШЫЛЫҚТАР
Пластикалық жабындарды автожол құрылысына қолданудың артықшылықтары:
- Беткі жарықтардың пайда болуына төзімділіктің артуы
- Қартаю мен тотығуға төзімділіктің артуы
- Шаршаудан және жарықшаңның таралуынан болатын бұзылуларға төзімділіктің артуы
- Жолда ойықтардың пайда болуына төзімділіктің артуы
- Түнгі уақытта жақсы көрінуі
- Дөңгелек шуын азайту
- Құрылыс алаңындағы жұмыстың қысқаруы
- Жол жабындысын ұстау шығындарының төмендеуі
- Қауіпті қалдықтарды кәдеге жаратуға көмектесу
- Экологиялық таза құрылыс әдісі
ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТӘЖІРИБЕ
|
«Рускомпозит» компаниясының пластикалық жол жамылғысы, Ресей |
«KK PlasticWasteManagement» пластикалық жабындары, Үндістан |
Қайта өңделген пластиктен салынған Ванкувер жолдары, Канада |
 |
 |
 |
|
«VolkerWessels» компаниясының пластикалық жолдары, Нидерланд |
«EcoRaster» жабындысы, АҚШ |
Резеңке түйіршіктері қосылған жабын, АҚШ (Аризона штаты) |
 |
 |
 |
МЕМЛЕКЕТТІК ҚОЛДАУ ШАРАЛАРЫ
Инвестициялық преференциялар
- Кедендік баждардан босату (импортқа 0% дейін 5 жылға);
- Салықтық жеңілдіктер (ҚҚС, ККС, жер салығы, мүлік салығы – 0%);
- Натуралды гранттар (жер учаскелері, ғимараттар, құрылыстар және т.б.);
- Шетелдік жұмыс күшін тарту (ШЖК).
Арнайы экономикалық аймақтардың преференциялары
- Салықтық преференциялар (ККС, жер салығы, мүлік салығы);
- Кедендік преференциялар (шикізат пен жабдық импорттау);
- Дайын инфрақұрылымы бар жер (жерді өтеусіз жалға алу);
- ШЖК жалдау рәсімін жеңілдету (квотадан тыс тарту).
Қазақстандық өндірушілерді қолдау – «QazIndustry» Қазақстан индустрия және экспорт орталығы» АҚ арқылы
Индустриялық-инновациялық қызмет субъектілеріне шығындардың бір бөлігін өтеу:
- Еңбек өнімділігін арттыру және аумақтық кластерлерді дамыту;
- Өңделген отандық тауарларды сыртқы нарықта ілгерілету;
- Өңделген отандық тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді ішкі нарықта ілгерілету.
Қарапайым заттар экономикасы
- Субсидиялау (ҚРҰБ базалық мөлшерлемесі + 4,5%, қарыз алушы үшін түпкі мөлшерлеме – 7%), сомаға шектеусіз;
- Кепілдендіру (қарыздар бойынша 1 млрд теңгеге дейін – 50%-ға дейін, 3–5 млрд теңге аралығындағы қарыздар бойынша – 30%-ға дейін).
